السيد الخميني

رسالهء نجاة العباد 253

رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )

و شرعاً بتواند در اموال خود تصرف نمايد . مسأله 4 - در عامل جز امكان انجام عمل هيچ شرطى لازم نيست ؛ يعنى عامل فقط بايد عقلًا و شرعاً مانعى براى انجام عمل نداشته باشد ، پس اگر جعاله براى تميز كردن مسجد باشد جنب و حائض نمىتوانند آن را انجام دهند و اگر انجام دادند مستحق جعل نيستند . و طفل مميز مىتواند عامل جعاله باشد ، اگرچه ولىّ اجازه نداده باشد . و همچنين غير مميز و ديوانه مىتوانند عامل جعاله باشند ، و در صورت انجام كار مستحق جعل مىباشند . مسأله 5 - در جعاله تعيين مشخصات عمل لازم نيست ، مثلًا اگر بگويد : كسى كه حيوان گمشدهء مرا بياورد ده تومان به او مىدهم و معلوم نكند كه چه حيوانى و محل آن كجا است جعاله صحيح است ، ولى بايد مشخصات جعل را از جهت نوع و جنس و صفت معيّن نمايد ، بلكه كيل يا وزن و يا مقدار آن را تعيين كند . مسأله 6 - در مواردى كه جعاله به علت عدم تعيين عوض باطل است ، مثل اين كه بگويد : هر كسى كودك مرا پيدا كند مبلغى به او مىدهم ، و معلوم نكند چه مبلغى مىدهد ، چنانچه كسى آن عمل را انجام داد بايد اجرة المثل او را بدهد . مسأله 7 - اگر در جعاله شخص معيّنى را براى عملى تعيين كند و ديگرى آن كار را انجام دهد مستحق عوض و جعل نيست ، ولى اگر شخصى را تعيين نكند هر كسى كه كار را انجام داد مستحق عوض و جعل مىباشد . مسأله 8 - اگر كسى پيش از قرارداد جعاله كار را انجام داده باشد ، يا بعد از قرارداد به قصد اين كه پول نگيرد انجام دهد ، حقى به جعل و مزد ندارد . مسأله 9 - در جعاله لازم نيست عامل بر قرارداد جاعل مطلع باشد ، فقط معتبر است كه كار را به قصد مجانى انجام ندهد ، پس اگر كسى از روى خطا و يا غفلت و يا بدون تمييز مانند طفل غير مميز و ديوانه كار را انجام بدهد ، مستحق جعل است .